Sneeuw en winterse dagtochten vanuit Zürich
Beneden in Zürich is sneeuw in december kop of munt, en de lucht is vaak één egaal grijs vlak. Op een dagtocht vanuit de stad houdt de Titlisgletsjer de hele winter zijn sneeuw, en kunnen de wolken onder je voeten hangen. Deze gids zet die lange bergdag af tegen een kortere bustocht naar de Rijnwaterval en Stein am Rhein. Hij eindigt op de eigen huisberg van de stad, die weinig meer kost dan een treinkaartje.
Waarom je voor sneeuw de stad uit gaat
Zürich in december betekent meestal maxima van zo'n 4 °C overdag en nachten rond het vriespunt. Er valt wel sneeuw in de stad. Die komt en gaat en blijft zelden lang liggen, dus een reis die draait om witte daken kan in de smeltsneeuw eindigen. Wat je vaker ziet, is de Hochnebel, een lage wolkenlaag die dagenlang boven het Zwitserse Middenland blijft hangen terwijl de bergen erboven in de zon liggen. Onder dat deksel uit komen is de beste reden om een bergdag te boeken. De gletsjer op de Titlis houdt zijn sneeuw, wat de stad ook doet. De grot en de brug zijn wel afhankelijk van het weer. Onze gids over het decemberweer in Zürich gaat dieper in op de grijze dagen.
Titlis en Luzern op één lange dag
De dag naar de Titlis en Luzern met Best of Switzerland Tours, vanaf ~€ 179, is de sneeuwtocht die de meeste bezoekers kiezen. Je meldt je 15 minuten van tevoren bij de balie van de organisator in het busstation Sihlquai, Limmatstrasse 2, vlak bij het hoofdstation. De bus vertrekt om 9.00 uur en het hele uitje duurt ongeveer 10 uur, met een gids in levenden lijve die Engels of Spaans spreekt. Eerst komt Luzern, met ongeveer een uur daar onderweg, en daarna rijdt de bus door naar Engelberg. Vandaar brengen kabelbanen je naar de top. De tourpagina noemt voor een deel van de rit omhoog de draaiende Rotair of de niet-draaiende Titlis Connect, dus reken niet op de ronddraaiende cabine.
- Ice Flyer. Een stoeltjeslift die je over de gletsjerspleten laat zweven. Bij GetYourGuide zit hij erbij. Bij Viator hangt het af van de optie Mt Titlis Day Tour die je boekt, en van het weer;
- Cliff Walk. Een hangbrug die volgens de tourpagina de hoogste van Europa is. Hij is open als weer en sneeuw het toelaten;
- Gletsjergrot. Een wandeling door een tunnel die in blauw ijs is uitgehakt, onder dezelfde voorwaarde van weer en sneeuw;
- Snowtuben. Mogelijk bij het tussenstation Trübsee van december tot maart, als het weer het toelaat;
- Ski-upgrade. In de winter laat een optionele sneeuwervaring beginners op een oefenhelling kennismaken met skiën.
De stop in de oude stad van Luzern valt 's ochtends, op de rit naar het zuiden. Luzern heeft vanaf eind november meerdere kerstmarkten, waaronder RUDOLFS Weihnacht bij het KKL en een markt rond een grote adventskrans op de Franziskanerplatz. Hun kraampjes gaan rond 11.00 uur open, en de tourpagina belooft tijd in de oude stad en niet op de markt, dus zie een glühwein als bonus. Kerstmarkten in de buurt van Zürich beschrijft de markten van Luzern uitgebreid, als je liever met de trein gaat en langer blijft.
Een dag op de gletsjer
Best of Switzerland Tours vertrekt om 9.00 uur vanaf het busstation Sihlquai voor ongeveer 10 uur, eerst in de oude stad van Luzern en daarna op de gletsjer, vanaf ~€ 179. Neem je eigen warme laagjes mee, en geld voor de lunch.
Het addertje van de Titlisdag
Tien uur is een lange dag, en de prijs laat juist weg wat een sneeuwdag het meest nodig heeft.
- Korte tijd op de top. Zolang het nieuwe topstation wordt gebouwd, heb je daarboven ongeveer een uur, als het weer meewerkt, voordat de groep afdaalt naar het tussenstation Trübsee, waar de restaurants zijn;
- Niet ophalen bij het hotel. Je komt zelf naar Sihlquai voor het vertrek om 9.00 uur. Vanaf de meeste centrale hotels brengt een tram je erheen;
- Geen eten of drinken. De lunch op de berg komt erbovenop. Ontbijt stevig en neem snacks mee voor onderweg;
- Geen winterkleding. Jassen en schoenen kun je op de top huren, maar kom je op sneakers, dan betaal je om allebei te lenen. Kleed je op sneeuw voordat je het hotel uit gaat.
De reviews zijn goed voor een tour van deze omvang, met een 4,7 uit 4.182+ op GetYourGuide en een 4,5 uit 2.034+ op Viator, waar hij ongeveer € 182 kost. De Cliff Walk of de gletsjergrot kan op een stormachtige dag dicht zijn. Geeft de weersverwachting maar één heldere dag tijdens je verblijf, geef die dan aan de berg en bewaar de markten voor de avonden.

's Avonds terug in de stad
Met een vertrek om 9.00 uur en ongeveer 10 uur weg ben je 's avonds terug bij Sihlquai, en die timing werkt in je voordeel. Polarzauber in de hal van het hoofdstation is van zondag tot en met woensdag open tot 21.00 uur en van donderdag tot en met zaterdag tot 22.00 uur, dus je loopt van de bus zo een warme hal in met meer dan 100 huisjes. Ernaast, aan de Europaallee, schenkt de Weihnachtsallee tot 22.00 uur, behalve op zondag, als de markt om 20.00 uur sluit. Beide markten bevestigen hun definitieve tijden pas kort voor de opening, dus kijk op hun eigen site als je op een late afsluiting rekent. Onze gids over de markt in het station behandelt de hal, inclusief de fondue in een treinwagon.
Rijnwaterval en Stein am Rhein in een halve dag
Best of Switzerland Tours heeft ook de halve dag naar de Rijnwaterval en Stein am Rhein, vanaf ~€ 76, die lager blijft: ongeveer 5 uur met de bus in de middag (Viator noemt een vertrek om 13.15 uur), zodat je vroeg in de avond terug bent in Zürich. Je bekijkt de Rijnwaterval vanaf Slot Laufen boven het water. Een boottocht richting de waterval kost extra. Daarna leidt een gids je door Stein am Rhein, waar de middeleeuwse huizen beschilderde gevels hebben. De beoordelingen staan op 4,6 bij GetYourGuide (2.506+ reviews) en 4,5 bij Viator (874+), waar de prijs ongeveer € 77 is.
Sneeuw is niet het doel van deze riviertocht op lage hoogte. Het addertje is de korte tijd bij elke stop, en dat weegt in december zwaarder. Stein am Rhein houdt zijn Märlimarkt, een sprookjesachtige kerstmarkt in de beschilderde oude stad, van begin december tot in januari, maar alleen van woensdag tot en met zondag. Op maandag of dinsdag is er geen markt, en op geen enkele dag plant de bus er tijd voor in. Boek een datum van woensdag tot en met zondag als de markt je iets zegt, en zie het als een voorproefje. Slot Laufen houdt een eigen middeleeuwse kerstmarkt, maar alleen op één weekend eind november.
De Uetliberg om de hoek
Zürich heeft een eigen huisberg voor een middag zonder bus. De S10 klimt in ongeveer 25 minuten van het hoofdstation naar de Uetliberg, en een korte wandeling bergop brengt je naar Hotel Uto Kulm op de top. In de weekenden van begin november tot vlak voor Kerst staat daar de Uetliberger Weihnachtsmarkt (ook Winterzauber genoemd), open op zaterdag van 12.00 tot 20.00 uur en op zondag van 10.00 tot 18.00 uur. Verwacht hobbyhandwerk en glühwein. Je kunt er ook kaarsen dippen of de Beierse curlingbaan proberen, en in de Maiensäss wordt fondue geserveerd. Reken hierboven niet op sneeuw, maar op sommige grijze dagen steekt de top boven de wolken uit.
De trein is de grootste kostenpost. De Zürich Card van Zürich Tourism (24 of 72 uur, vanaf ~€ 31) geeft gratis vervoer in de stadszone en in de trein naar het vliegveld, plus gratis toegang tot de populairste musea. Kijk op de zonekaart van de Zürich Card of de lijn naar de Uetliberg erin zit voordat je erop rekent voor deze rit. Het addertje is dat de tourpagina een geprint ticket vereist, dus print het voordat je op pad gaat. De kaart is alleen de moeite waard als je veel reist en een museum of twee bezoekt.
Welke dag bij je reis past
| Tocht | Vanaf | Tijd | Sneeuw | Goed voor |
|---|---|---|---|---|
| Titlis en Luzern | ~€ 179 | Ca. 10 uur vanaf 9.00 uur | Ja, op de gletsjer | Zon boven de mist, een eerste keer in de sneeuw |
| Rijnwaterval en Stein am Rhein | ~€ 76 | Ca. 5 uur | Niet te verwachten | Een kortere dag op lage hoogte |
| Markt op de Uetliberg | Treinkaartje | Een middag, alleen in het weekend | Niet op rekenen | Een makkelijk uitje vlak bij de stad |
- Je wilt sneeuw onder je schoenen. De Titlis, en dan neem je de lange dag voor lief. Op de homepage staat de tour bij onze Titliskeuze;
- Je reist met kleine kinderen. De halve dag naar de Rijnwaterval of de Uetliberg vraagt minder van ze; kerst in Zürich met kinderen heeft de gezinsplannen in de stad;
- Je komt meer voor markten dan voor bergen. Luzern of Bazel met de trein geeft je meer kraampjes per uur;
- Je hebt alleen de avonden. Blijf in de stad en gebruik de data en openingstijden van de markten om te zien wat lang open is.